دستورالعمل تعیین سطح فعالیت مشتریان بانکی
دستورالعمل اجرایی تعیین سطح فعالیت مشتریان مؤسسات اعتباری که دارای 13 ماده و 13 تبصره است. در تاریخ 24 شهریور 1404 توسط بانک مرکزی تدوین و به تصویب مرکز اطلاعات مالی رسید. طبق این دستورالعمل، همه بانکها و مؤسسات اعتباری موظفاند برای هر مشتری «سطح فعالیت مورد انتظار» تعیین کنند.
چرا دستورالعمل تعیین سطح فعالیت مشتریان مهم است؟
بانک مرکزی و مرکز اطلاعات مالی ایران برای مقابله با پولشویی، تأمین مالی فعالیتهای غیرقانونی و افزایش شفافسازی تراکنشهای بانکی، دستورالعملی جدید تصویب کردهاند. طبق این مقررات، همه بانکها و مؤسسات اعتباری موظفاند برای هر مشتری «سطح فعالیت مورد انتظار» تعیین کنند. این یعنی بانکها باید پیشبینی کنند که در طول یک سال، چه مقدار پول در حساب شما جابهجا خواهد شد.
هدف اصلی این دستورالعمل، ایجاد شفافیت مالی، کاهش ریسک سوءاستفاده از سیستم بانکی و شناسایی به موقع تراکنشهای غیرعادی است. با اجرای این مقررات، بانکها میتوانند رفتار مالی مشتریان را بهتر تحلیل کرده و در صورت مشاهده فعالیتهای مشکوک، اقدامات کنترلی لازم را انجام دهند.
سطح فعالیت مورد انتظار یعنی چه؟
سطح فعالیت مورد انتظار، حداکثر مجموع واریز و برداشتهای سالانه شما در حسابهای بانکیتان است. این عدد بر اساس شغل، درآمد، و نوع حساب شما تعیین میشود. بهعنوان مثال، سطح فعالیت مورد انتظار یک کارمند با حقوق ثابت، با یک تاجر، پزشک، صاحب کسبوکار آنلاین یا پیمانکار تفاوت قابلتوجهی دارد.
بانکها برای تعیین این سطح، اطلاعاتی مانند منبع درآمد، میزان تقریبی درآمد ماهانه یا سالانه، نوع فعالیت اقتصادی و سابقه مالی مشتری را بررسی میکنند. هرچه اطلاعات ارائهشده دقیقتر و شفافتر باشد، سطح فعالیت تعیینشده نیز واقعیتر و متناسبتر خواهد بود.

چرا تعیین سطح فعالیت اهمیت دارد؟
اگر میزان تراکنشهای شما بهطور قابلتوجهی از سطح فعالیت مورد انتظار بیشتر شود، بانک ممکن است حساب شما را بهعنوان حساب با فعالیت غیرعادی شناسایی کند. در چنین شرایطی، احتمال دارد از شما مدارک تکمیلی درخواست شود، برخی خدمات بانکی بهطور موقت محدود گردد یا حتی تراکنشها مورد بررسی دقیقتر قرار گیرند.
از سوی دیگر، تعیین صحیح سطح فعالیت باعث میشود مشتریان بدون نگرانی از مسدود شدن حساب یا ایجاد مشکل در نقلوانتقال پول، فعالیتهای مالی روزمره و حرفهای خود را انجام دهند. این موضوع بهویژه برای صاحبان کسبوکار، فریلنسرها و فعالان اقتصادی اهمیت بیشتری دارد.
دستورالعمل تعیین سطح فعالیت مشتریان، ابزاری برای نظمبخشی به نظام بانکی و افزایش امنیت مالی است. این مقررات نهتنها به نفع بانکها و حاکمیت مالی کشور است، بلکه به مشتریان نیز کمک میکند تا با شفافیت بیشتر و بدون ریسک، از خدمات بانکی استفاده کنند. آگاهی از مفهوم سطح فعالیت مورد انتظار و ارائه اطلاعات صحیح به بانک، بهترین راه برای جلوگیری از مشکلات احتمالی در آینده است.
انواع مشتریان و سقف مجاز فعالیت:
| نوع مشتری | سقف مجاز گردش سالانه |
| شخص حقیقی مزدبگیر | ۲۰۰ میلیارد ریال |
| شخص حقیقی فاقد شغل | ۵۰ میلیارد ریال |
| شخص حقوقی غیر فعال | ۵ میلیارد ریال |
اگر اطلاعات اقتصادی ارائه ندهید یا شغلتان قابل احراز نباشد، سقف فعالیتتان بهطور پیشفرض ۵۰ میلیارد ریال خواهد بود.
شرکت آریاز حساب شایگان با تکیه بر دانش تخصصی، تجربه حرفهای و رویکردی دقیق و بهروز، ارائه دهنده خدمات جامع مالی، حسابداری و مشاوره مالیاتی به کسبوکارها و اشخاص حقیقی است. این مجموعه با تمرکز بر شفافیت مالی، انطباق با قوانین و بهینهسازی فرآیندهای مالی، به مشتریان خود کمک میکند تا با اطمینان خاطر تصمیمگیری کرده و مسیر رشد و توسعه پایدار را طی کنند. آریاز حساب شایگان همواره تلاش میکند با ارائه راهکارهای کاربردی و متناسب با نیاز هر مشتری، بهعنوان همراهی مطمئن در کنار فعالان اقتصادی شناخته شود.

بانک چطور سطح فعالیت مشتریان را تعیین میکند؟
بانکها باید بر اساس اطلاعات زیر سطح فعالیت شما را مشخص کنند:
- میزان درآمد سالانه
- اسناد مالی مثل اظهارنامه مالیاتی یا صورتهای مالی
- نوع شغل (مزدبگیر، صاحب کسبوکار، فاقد شغل)
- نوع حساب (تجاری یا غیرتجاری)
اگر سطح فعالیت شما بالای ۱۰۰ میلیارد ریال باشد، فقط واحد مبارزه با پولشویی بانک میتواند آن را تأیید کند.
مغایرت رفتار مالی یعنی چه؟
اگر مجموع تراکنشهای شما از سطح فعالیت تعیین شده بیشتر شود، بانک آن را «مغایرت رفتار مالی» مینامد. در این صورت:
- بانک با شما تماس میگیرد و از شما میخواهد ظرف یک هفته توضیح دهید.
- اگر مراجعه نکنید، خدمات غیر حضوری مثل اینترنت بانک و همراه بانک غیرفعال میشود.
- سقف برداشت روزانه از کارت بانکیتان به ۱۰۰ میلیون ریال کاهش مییابد.
اگر بعد از سه ماه مراجعه نکنید یا توضیح قانع کننده ندهید، بانک موظف است گزارش شما را به مرکز اطلاعات مالی ارسال کند.
فرم مغایرت رفتار مالی
در صورت بروز مغایرت، باید فرم مخصوصی را پر کنید و علت تراکنشهای غیرعادی را توضیح دهید. اگر دلایل شما قابل قبول باشد:
- سطح فعالیتتان اصلاح میشود.
- خدمات بانکیتان دوباره فعال میشود.
اگر دلایلتان پذیرفته نشود، بانک گزارش را به مرکز اطلاعات مالی ارسال میکند.
اطلاعرسانی و اعتراض
بانک موظف است پس از تعیین سطح فعالیت، شما را از طریق پیامک یا وبسایت مطلع کند. اگر با سطح تعیین شده موافق نیستید، میتوانید اعتراض کنید و مدارک جدید ارائه دهید.
شما عزیزان می توانید شنونده پادکست ” دستورالعمل اجرایی تعیین سطح فعالیت مشتریان مؤسسات اعتباری “با جزییات کامل از طریق castbox ،telegram، شنوتو و کانال آپارات آریاز حساب شایگان باشید.