مالیات استارتاپها
مالیات استارتاپها یکی از موضوعات مهم و چالش برانگیز در مسیر رشد و توسعه این نوع کسب و کارها است. با توجه به ماهیت نوآورانه و پویای استارتاپها، تعیین چارچوب مالیاتی مناسب میتواند نقش کلیدی در حمایت از آنها در مراحل ابتدایی فعالیت داشته باشد. دولتها و نهادهای مالی معمولاً برای تشویق به کارآفرینی، معافیتها یا تسهیلات مالیاتی خاصی برای استارتاپها در نظر میگیرند، اما در عین حال، نبود شفافیت یا پیچیدگی در قوانین مالیاتی ممکن است باعث سردرگمی و کاهش انگیزه کارآفرینان شود. ایجاد یک نظام مالیاتی ساده، شفاف و حمایتی میتواند به تسهیل رشد استارتاپها و ورود آنها به بازارهای رقابتی کمک شایانی کند.
آیا در کشور ما قوانینی مختص استارتاپها وجود دارد؟
هیأت وزیران در تاریخ 03/01/1398 آیین نامهای را با عنوان آییننامه حمایت از شرکتهای نوپا به شماره ۲۵۰۷۱/ت۵۴۹۹۱هـ تصویب نمود در این آیین نامه در 11 ماده شرایطی برای شرکتهای نوپا تعیین شد در ماده 1 این آیین نامه شرکت نوپا تعریف شده است:
هر شرکت خصوصی و تعاونی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات که کمتر از سه سال از تاریخ ثبت آن گذشته است، مادامی که از تمام شرایط زیر برخوردار باشد:
۱ـ حداکثر سرمایه ثبتی شرکت دو میلیارد و پانصد میلیون ریال باشد.
۲ـ درآمد شرکت در سال کمتر از پنج میلیارد ریال باشد. این مبلغ در سال ۱۳۹۸ ملاک است و در سالهای بعد بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توسط کارگروه موضوع تبصره ماده (۱۰) این تصویب نامه تعدیل و اعلام خواهد شد.
۳ـ مؤسسین و صاحبان سهام شرکت نسبت به توزیع سود اقدام نکنند و با رعایت قانون تجارت به حساب افزایش سرمایه شرکت منظور نمایند و دریافتی ماهانه آنها از سه برابر حداقل حقوق و دستمزد سالیانه کارگران مشمول قانون کار بیشتر نباشد.
۴ـ مشخصات شرکت در سامانه متمرکز درخواست خدمات سازمان فناوری اطلاعات ایران ثبت شده باشد.
در این آیین نامه حمایت مالیاتی خاصی برای شرکتهای نوپا در نظر گرفته نشده تنها در ماده ۱۰ این آیین نامه به این موضوع اشاره شده است ، در صورتی که شرکتهای مورد حمایت ساکن مراکز رشد، فضاهای کاری اشتراکی و شتاب دهندهها باشند، سازمانهای امور مالیاتی کشور و تأمین اجتماعی مکلفاند نسبت به تخصیص شناسه (کد)های مؤدی و کارگاهی اقدام نمایند. صدور هرگونه مفاصا حساب شناسه (کد)های مزبور با رعایت قوانین و مقررات مربوط خواهد بود.
چرا که در حالت عادی این امکان برای اشخاصی که کسب و کار جدیدی را شروع می کنند وجود ندارد اما در جهت معافیت مالیاتی متاسفانه مزایای خاصی در این آیین نامه دیده نشده است.

آیا در سالهای اول فعالیت باید مالیات پرداخت کنیم؟
طبق ماده ۱ قانون مالیاتهای مستقیم، هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران و اشخاص حقوقی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل مینمایند، مشمول پرداخت مالیات هستند. بنابراین میبایست در شروع کسبوکار، تشکیل پرونده مالیاتی داده و در صورت کسب درآمد، مالیات خود را پرداخت نمایند. استفاده از خدمات وکیل مالیاتی در این مرحله میتواند به شفافیت و انجام درست مراحل قانونی کمک کند.
اما سوالی که گاه ذهن مدیران استارتاپها را درگیر میکند این است که در شروع کسبوکار، در سالهای اولیه، جهت تبدیل ایدههای خود به محصول، اغلب متحمل هزینه میشوند و درآمدی کسب نمینمایند. در این صورت آیا بایستی مالیات پرداخت کنند؟
در پاسخ به این سوال باید به این نکته اشاره کرد که در ماده ۱۰۶ قانون مالیاتهای مستقیم، به صراحت بیان شده است که درآمد مشمول مالیات در مورد اشخاص حقوقی (به استثنای درآمدهایی که طبق مقررات این قانون نحوه دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است) بر اساس میزان سوددهی فعالیت و مقررات مواد (۹۴)، (۹۵) و (۹۷) این قانون و تبصره آن تعیین میشود.
بنابراین تا زمانی که به سوددهی نرسیده باشیم، تکلیفی در قبال پرداخت مالیات نخواهیم داشت. اما بایستی تکالیف مالیاتی خود را به موقع انجام دهیم. در این مسیر، حضور یک وکیل مالیاتی آگاه میتواند کمک شایانی در جلوگیری از مشکلات حقوقی و مالیاتی احتمالی داشته باشد.
مالیات کسب و کار ما چه طور محاسبه میشود؟
اگرقصد دارید در قالب اشخاص حقوقی فعالیت نمایید 25 درصد(نرخ ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم) از سود شرکت شما مشمول مالیات میشود و در صورتی که بخواهید در سالهای اول فعالیت در قالب شخص حقیقی فعالیت کنید مالیات شما به صورت زیر محاسبه میشود:
از سود سالیانه یک معافیت سالانه (این معافیت هر ساله در قانون بودجه تعیین می شود که در سال 1402 این مبلغ 47500000 تومان است )کسر میشود مبلغ به دست آمده برای محاسبه مالیات مبنا قرار گرفته و مالیات به نرخ ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میگردد یعنی 200,000,000 تومان اول ضربدر عدد 15% و مبلغ 200,000,000 تومان بعدی ضربدر عدد 15% و هرچه باقی ماند در عدد 25% ضرب میشود.

آیا در سالهای اولیه فعالیت نیاز به استخدام حسابدار داریم؟
امروزه نیاز به سیستم سازی مالی بیش از سالهای قبل میباشد چراکه اولا متاسفانه قوانین متعددی در زمینه مالیات، حوزه تامین اجتماعی و قوانین کار وجود دارد که داشتن اطلاعات به روز در آنها جهت برنامه ریزی و ادامه فعالیت ضروری است. دوما سیستم سازی مالی برای این نوع از کسب و کارها به دلیل ماهیت جدید نوع کسب و کار تا حد زیادی از جرایم مالی و مالیاتی در آینده جلوگیری می کند اما با توجه به نوپا بودن این نوع از کسب و کارها و کاهش هزینهها به ویژه در سالهای اولیه فعالیت بهتر است از برون سپاری خدمات مالی به جای استخدام نیروی متخصص استفاده نمود.
از طریق چه راههای می توانیم مالیات پرداخت نکنیم؟
در قانون مالیاتهای مستقیم، برخی از معافیتهای مالیاتی وجود دارد که بسته به نوع فعالیت، برخی از مشاغل میتوانند از آنها استفاده نمایند. همچنین به دلیل اینکه اغلب استارتاپها از مشارکت چند فرد متخصص و صاحبان ایدههای نو شکل میگیرند، این افراد میتوانند در صورت کسب شرایط لازم، از معافیتهایی نظیر معافیت شرکتهای دانشبنیان یا معافیتهای مستقر در پارکهای علم و فناوری برخوردار گردند. این معافیتها میتوانند شامل بخشودگی مالیات بر درآمد، معافیت از مالیات بر ارزش افزوده در برخی خدمات و تسهیل در فرآیندهای مالیاتی باشند. از جمله شرایط بهرهمندی از این معافیتها میتوان به ثبت رسمی شرکت، دارا بودن طرح فناورانه، کسب تأییدیههای مربوطه از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری یا وزارت علوم و استقرار در مراکز رشد یا پارکهای علم و فناوری اشاره کرد. برخورداری از این مزایا میتواند نقش بسیار مؤثری در کاهش هزینههای اولیه، افزایش انگیزه تیمهای نوپا و تسهیل فرآیند رشد و توسعه استارتاپها داشته باشد. از این رو، آگاهی و برنامهریزی دقیق در حوزه مالیاتی، بهویژه در مراحل آغازین راه اندازی استارتاپ، از اهمیت بالایی برخوردار است.
در این مقاله به چند سوال پرتکرار در حوزه استارتاپها پاسخ داده شد با توجه به اینکه چالشهای مالی و مالیاتی این حوزه بسیار زیاد و گاها جدید میباشد پیشنهاد می گردد در آغاز فعالیت در همه حوزهها به ویژه مالی و حقوقی از مشاوره استفاده نمایید. ممنون که در این مقاله تا پایان با ما همراهی کردین اگر درحوزه استارتاپ سؤالاتی دارید میتوانید در قسمت کامنتها پرسیده و یا از خدمات مشاوره مالیاتی آنلاین ، تلفنی و حضوری آریاز حساب استفاده کنید.
ممنون که در این مقاله تا پایان ما را همراهی نمودید. شما عزیزان می توانید شنونده پادکست این مقاله از طریق castbox و telegram باشید.