نکات مهم در دادرسی مالیاتی

نکات مهم در دادرسی مالیاتی برای مدیران کسب‌ و کارها به ویژه شرکت‌های دانش‌ بنیان، شامل رعایت اصول قانونی و مستندات دقیق در فرآیندهای مالی است. در دادرسی مالیاتی، ارائه مدارک معتبر، رعایت مهلت‌های قانونی برای ثبت اظهارنامه‌ها و پاسخگویی به موقع به درخواست‌های سازمان امور مالیاتی از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین، شرکت‌های دانش‌ بنیان باید از مشوق‌ها و معافیت‌های مالیاتی خود بهره‌برداری صحیح کرده و از خطرات احتمالی ناشی از اشتباهات حسابداری و گزارش‌دهی جلوگیری کنند. آگاهی از قوانین و مقررات مالیاتی به مدیران کمک می‌کند تا در صورت بروز اختلاف، به شکل مؤثرتر از حقوق خود دفاع کنند و از جریمه‌ها و مشکلات مالیاتی جلوگیری نمایند.

نکات کلیدی دادرسی مالیاتی برای مدیران کسب‌ و کارها به ویژه شرکت‌های دانش‌ بنیان

طبق ماده ۱۱۰ قانون مالیات‌های مستقیم، شرکت‌ها (از جمله شرکت‌های دانش بنیان و واحدهای فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری) موظف اند حداکثر ۴ ماه پس از پایان سال مالی، اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند. سازمان امور مالیاتی نیز تا ۱ سال پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه فرصت دارد به آن رسیدگی کند و حداکثر ظرف ۳ ماه پس از پایان این مهلت، برگ تشخیص مالیاتی را صادر و به شرکت ابلاغ نماید.

گاها، مالیات مندرج در برگ تشخیص با مالیات ابرازی شرکت تفاوت دارد که در این صورت، شرکت وارد فرآیند دادرسی مالیاتی می‌شود. آگاهی از نکات کلیدی این فرآیند برای مدیران و حسابداران شرکت‌ها ضروری است تا بتوانند با آمادگی بیشتر، از حقوق مالیاتی خود دفاع کرده و به نتیجه مطلوب‌تری دست یابند. در این مرحله، داشتن یک متخصص وکیل مالیاتی می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا فرآیند دادرسی را به‌طور مؤثرتر و با اطمینان بیشتری پشت سر بگذارند.

در ادامه این مقاله، به مهم‌ترین نکاتی می‌پردازیم که مدیران و حسابداران باید در طول فرآیند رسیدگی مالیاتی و اعتراض به برگ تشخیص مدنظر قرار دهند.

انواع اوراق تشخیص و مطالبه در زمان رسیدگی مالیاتی

مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری گاهی بر این باورند که برای بهره‌مندی از معافیت‌های مالیاتی تنها کافی است اسناد و مدارک مورد نیاز را تهیه کرده، دفاتر قانونی را تحریر کرده و اظهارنامه مالیاتی را در موعد مقرر ارسال کنند. به همین دلیل تصور می‌کنند که هیچ تکلیف دیگری از نظر مالیاتی بر عهده آن‌ها نیست. با این حال، گروه رسیدگی‌ کننده ممکن است اوراق مالیاتی متفاوتی صادر کند، از جمله مواردی که نیازمند توجه بیشتر است.

برگ تشخیص مالیات عملکرد

 هر ساله شرکت سود و زیان خود را بر اساس مدارک و مستندات محاسبه و در موعدد مقرر اظهارنامه مالیاتی عملکرد را به سازمان امور مالیاتی ارسال می کنند در زمان رسیدگی مالیاتی ممیزان سازمان اسناد و مدارک را  تحویل گرفته و با بررسی اسناد و مدارک برگ تشخیص مالیات عملکرد صادر می‌شود گاهی بین سود و زیان ارسالی مودی با رسیدگی میزان مغایرت وجود دارد که در برگ تشخیص مالیات عملکرد مبلغ مالیات تشخیص سازمان مشخص می‌شود. در صورتی که مالیات تشخیصی مورد قبول شرکت باشه آن را پرداخت می‌کند و در صورتی که به مبلغ مالیات ذکر شده در برگ تشخیص اعتراضی داشته باشد، می‌بایست ظرف سی روز پس از ابلاغ به آن اعتراض نماید. اگر مودی ظرف مهلت مذکور به برگ تشخیص اعتراضی ننماید، برگ مالیات او قطعی می‌شود.

شرکت‌هایی که معافیت مالیاتی دارند از پرداخت مالیات عملکرد معاف هست و برگ تشخیص صفر برای آنها صادر می شود و در صورتی که دارای چند کالای معاف از مالیات باشند و چند کالای مشمول مالیات تعیین شده بر اساس کالاهای مشمول آنها خواهد بود.

نکته مهم اینکه : سازمان امور مالیاتی  این حق را دارد که بتواند در صورتی که مدارک و شواهد جدیدی بدست آمد، بررسی‌های لازم را در مورد بدست آوردن منابع مالی مودی انجام دهد و در صورتی که مشخص شود مودی طی این دوره درآمد واقعی خود را کتمان کرده است ، اداره مالیات نسبت به صدور برگه متمم مالیاتی اقدام کرده و جریمه را نیز با توجه به مدارک به دست آمده صادر می‌کند.

برگ تشخیص مالیات تکلیفی حقوق یا اجاره

مالیات تکلیفی نوعی مالیات است که پرداخت آن بر عهده شخصی غیر از مودی اصلی است در واقع مالیات تکلیفی به شکلی از مالیات گفته می‌شود که وظیفه پرداخت کردن آن، بر عهده فرد مالیات‌دهنده نیست و شخصی دیگر، آن را پرداخت می‌کند. برای مثال، در مالیات بر حقوق، کارفرما موظف است مالیات را از حقوق کارمند کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند و اگر مستاجر شخص حقوقی باشه  و مکانی رو اجاره کند در این حالت مستاجر موظف است مالیات درآمد اجاره را از اجاره هر ماه موجر کسر و به سازمان امور مالیاتی کسر گردد. 

 طبق ماده 197 قانون مالیاتهای مستقیم در صورتی که از تسلیم  لیست حقوق به سازمان امور مالیاتی در موعد مقرر خودداری و یا بر خلاف واقع تسلیم نمایند، جریمه متعلق در مورد حقوق عبارت خواهد بود از دو درصد ( ۲% ) حقوق‌ پرداختی  همچنین طبق ماده 199 قانون مالیاتهای مستقیم هر شخص حقيقي يا حقوقي كه به‌ موجب مقررات اين قانون مكلف به كسر و ايصال ماليات مؤديان ديگر است در صورت تخلف از انجام وظايف مقرره علاوه بر مسؤوليت تضامني كه با مؤدي در پرداخت ماليات خواهد داشت، مشمول جريمه‌اي معادل ده‌ درصد (10 %) ماليات پرداخت نشده در موعد مقرر و دو و نيم ‌درصد  ماليات به ازاي هر ماه نسبت به مدت تأخير از سررسيد پرداخت، خواهد بود.

 در صورتی که مالیات تشخیصی مورد قبول شرکت باشد آن را پرداخت می کند و در صورتی که به مبلغ مالیات ذکر شده در برگ تشخیص اعتراضی داشته باشد، می‌بایست ظرف سی روز پس از ابلاغ به آن اعتراض نماید. اگر مودی ظرف مهلت مذکور به برگ تشخیص اعتراضی ننماید، برگ مالیات او قطعی می‌شود.

نکته مهم اینکه : کارکنان شرکت های دانش بنیان از معافیت مالیات حقوق معاف نیستند و کسر مالیات تکلیفی حقوق و پرداخت آن به سازمان امور مالیاتی به عهده کارفرمااست  اما کارکنان شاغل در پارکهای علم و فناوری مشمول معافیت مالیاتی حقوق هستند مشروط به آنکه  لیست کارکنان به تایید ریاست پارک علم و فناوری برسد.

برگ‌های مطالبه ارزش افزوده

در صورتی که شرکت معافیت ارزش افزوده نداشته باشد، موظف است اقدامات لازم را جهت دریافت گواهی ارزش افزوده به عمل آورده و هنگام صدور صورتحساب‌های خود مالیات ارزش افزوده را محاسبه و از مشتریان خود مطالبه کند و اظهارنامه ارزش افزوده را تنظیم و مالیات و عوارض مربوطه را حداکثر تا پایان ماه پس از پایان هر دوره مالیاتی پرداخت کنند. عدم انجام این تکلیف مهم جرایمی سنگینی را به دنبال دارد. سازمان امور مالیاتی بر اساس رسیدگی برای ۴ دوره سه ماهه (هر فصل به صورت جداگانه) برگ مطالبه صادر می‌کند. شرکت در صورتی که به مبلغ مالیات ذکر شده در برگ‌های مطالبه اعتراضی داشته باشد، می‌بایست ظرف سی روز پس از ابلاغ به آن اعتراض نماید. اگر مودی ظرف مهلت مذکور به برگ تشخیص اعتراضی ننماید، برگ مالیات او قطعی می‌شود.

نکته مهم اینکه: شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور در پارک‌های علم و فناوری در حال حاضر از مالیات بر ارزش افزوده معاف نیستند، مگر آنکه محصولی را تولید یا ارائه دهند که آن محصولات خود از مالیات بر ارزش افزوده معاف باشند مانند انواع کود، سم، بذر، انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی و خدمات درمانی. در این مسیر، آریاز حساب شایگان به عنوان یک مشاور و وکیل مالیاتی می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا تمامی مراحل قانونی و مالیاتی را به درستی انجام داده و از خطرات مالیاتی جلوگیری نمایند.

ﺑﺮگ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده ۱۶۹ ق.م.م

یکی از تکالیف مهمی که تمامی شرکتها می‌بایست انجام دهند این است که ریز اطلاعات مربوط به معاملات خودشان را برای سازمان امور مالیاتی نهایتا ظرف مدت یک ماه و نیم  پس از خاتمه هر فصل به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.  شرکت ها در صورت معاملات فصلی علاوه بر اطلاعات خودت بایستی  اطلاعات مربوط به طرف‌هایی که با آن‌ها معامله کرده‌اید را نیز  با جزییات به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند.

طبق ماده 7 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان صورت حساب‌های الکترونیکی ثبت‌ شده در سامانه مؤدیان به منزله ثبت آنها در سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم است و فروشنده و خریدار تکلیف اضافی در این مورد نخواهند داشت. اما صورت حساب‌هایی که در سامانه مودیان ثبت نشده بایستی در معاملات فصلی گزارش داده شود. عدم انجام این تکلیف مهم منجر به جرایمی برای شرکت‌ها می گردد که سازمان امور مالیاتی برای آن برگه مطالبه 169 صادر می کند. مهلت اعتراض به برگ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺟﺮاﺋﻢ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده ۱۶۹ ق.م.م  تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ آن در نظر گرفته شده است.

نکات مهم در فرآیند دادرسی مالیاتی

  طبق آیین نامه 219 قانون مالیاتهای مستقیم با ابلاغ برگ دعوت ارایه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد از مودی دعوت می ‌شود در زمان تعیین شده، با همراه داشتن دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی به اداره امور مالیاتی مربوط برای حسابرسی مراجعه نماید.یک بازه زمانی جهت تحویل مستندات اعلام شده است و می بایست  از تاریخ ابلاغ برگه دعوت اسناد و مدارک تا تاریخ حسابرسی مالیاتی، حداقل ۷ روز و حداکثر ۱۵ روز فاصله باشد که با درخواست مودی و موافقت مسئول رسیدگی، این مدت زمان  تا ۱۰ روز قابل تمدید است در این بازه زمانی شرکتها می‌بایست مواردی مانند مجوزها  و اسناد و مدارک و دفاتر تحریر شده و گردش موجوی کالا شده را به ممیزان سازمان امور مالیاتی تحویل و صورت مجلس تحویل مدارک را از ممیز سازمان دریافت کنند.

اخذ صورت مجلس تحویل مستندات از ممیزان در رسیدگی بسیار حایز اهمیت است و در فرایند رسیدگی‌ها بسیار موثر می باشد. نکته مهم دیگر این است که در زمانی که برگ تشخیص توسط گروه رسیدگی کننده صادر شد گزارش رسیدگی برای هر یک از اوراق مطالبه و تشخیص اخذ شود این امر به شما کمک می کند که با دید بازتر بتوانید لایحه قانونی خود را تنظیم و مستندات لازم را به موقع جمع آوری کنید.

شرکت‌ها می بایست با توجه به نوع فعالیت مودی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی همزمان به اعتراض به ممیز کل نماینده بند 3 ماده 244 ق م م  را تعیین کنند این نماینده می‌تواند از از اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران باشد که به عنوان نماینده مودی می تواند در جلسه رسیدگی بسیار موثر باشد.

علاوه بر آن برای آنکه در فرآیند رسیدگی نتیجه مطلوب تری حاصل شود می بایست لایحه مالیاتی دقیق براساس مستندات و بخشنامه ها و قوانین مالیاتی تنظیم گردد که بهتر است برای این کار از مشاوران مالیاتی و متخصصین این حوزه کمک گرفت چرا که با تنظیم یک لایحه قانونی در زمان مناسب می توان از خسارت ها و جرایم مالیاتی یا مطالبه مالیات غیر عادلانه جلوگیری کرد.

 شرکت‌های دانش‌ بنیان و واحدهای فناور با آگاهی از انواع اوراق تشخیص مالیاتی (عملکرد، تکلیفی، ارزش افزوده و ماده ۱۶۹) و رعایت مهلت‌های اعتراض (۳۰ روز پس از ابلاغ)، می‌توانند از حقوق مالیاتی خود دفاع کنند. توجه به مستندسازی دقیق، معافیت‌های خاص، و همکاری با مشاوران مالیاتی در تنظیم لوایح قانونی، کلید کاهش ریسک جرایم و دستیابی به نتایج مطلوب در فرآیند دادرسی مالیاتی است. عدم اقدام به موقع می‌تواند به قطعی‌ شدن مالیات و تحمیل هزینه‌های اضافی منجر شود.

ممنون که در این مقاله تا پایان ما را همراهی نمودید. شما عزیزان می توانید شنونده پادکست این مقاله از طریق castbox ، telegram و شنوتو باشید.

اگر در این حوزه سؤالاتی دارید می‌توانید در قسمت کامنت‌ها بپرسید و یا از خدمات مشاوره مالیاتی آنلاین، تلفنی و حضوری آریاز حساب شایگان استفاده کنید