صندوقهای نوآوری و شکوفایی و پژوهش و فناوری؛ موتور محرک نوآوری در ایران
صندوقهای نوآوری و شکوفایی و پژوهش و فناوری نقش مهمی در حمایت از ایدههای خلاقانه و توسعه فناوریهای نوین دارند. این صندوقها با ارائه تسهیلات مالی، سرمایهگذاری خطرپذیر، ارائه وامهای کمبهره و حمایتهای معنوی، زمینه را برای رشد و تجاریسازی دستاوردهای علمی و تحقیقاتی فراهم میکنند. هدف اصلی این صندوقها تقویت اکوسیستم نوآوری و فناوری در کشور، افزایش توان رقابتی شرکتهای دانشبنیان و ایجاد فرصتهای شغلی در حوزههای پیشرفته است. با حمایت از پژوهشهای کاربردی و ایدههای نوآورانه، صندوقهای نوآوری و شکوفایی به توسعه اقتصادی پایدار و حرکت به سوی اقتصاد دانشبنیان کمک شایانی میکنند.
نحوه تشکیل صندوق نوآوری و شکوفایی
هيئت وزيران در جلسه مورخ27/2/1391 بنا به پيشنهاد شورای عالي علوم، تحقيقات و فناوري و پس از تایید شورای نگهبان و به استناد تبصره 3 مادّه 5قانون حمايت از شركتها و مؤسسات دانشبنيان و تجاری سازی نوآوریها و اختراعات صندوق نوآوری و شکوفایی را تاسیس نمود .
صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوقهای پژوهش و فناوری نقش حیاتی در توسعه علمی و فناوری کشور دارند. این صندوقها با ارائه حمایتهای مالی و تسهیلات لازم به پژوهشگران و فناوران، بستری مناسب برای رشد و توسعه ایدههای نوآورانه فراهم میکنند.
هدف از تشکیل صندوق نوآوری و شکوفایی
صندوق نوآوری و شکوفایی به منظور كمك به تحقق و توسعه اقتصاد دانشبنيان، تكميل زنجيره ايده تا بازار و تجاری سازی نوآوريها، دستاوردهای پژوهشی و اختراعات و كاربردی نمودن دانش از طريق ارايه كمكها و خدمات مالي و پشتيباني به شركتها و مؤسسات دانشبنيان، تشكيل شده است.
ساختار و منابع مالی صندوق نوآوری و شکوفایی
صندوق بهعنوان نهاد عمومی غیر دولتی با استقلال استخدامی، اداری، مالی و معاملاتی تشکیل شده است. این صندوق بر اساس مصوبات هیئت امنا و تحت نظارت رئیسجمهور (رییس شورای راهبری فناوریها و تولیدات دانشبنیان) به مدت نامحدود فعالیت میکند.
صندوق با سرمایه اولیه 3 همت ، از حساب ذخیره ارزی یا صندوق توسعه ملی تأمین شده و در حال حاضر در سال 1403 سزملیه این صندوق 10 همت می باشد . منابع مالی صندوق شامل کمکهای دولت، سرمایهگذاریهای افراد و نهادهای عمومی و شرکتهای دولتی، سود و کارمزد تسهیلات، درآمد سرمایهگذاری مازاد صندوق، سود خالص صندوق پس از تصویب هیئت امنا و سایر کمکهاست. بانکها و مؤسسات اعتباری نیز میتوانند بخشی از منابع تسهیلات صندوق را تأمین کنند.
حمایتهای مالی صندوق نوآوری و شکوفایی
صندوق نوآوری و شکوفایی از طریق کمکهای بلاعوض، یارانه، تسهیلات، سود تسهیلات، خدمات ضمانتنامه، مشارکت و سرمایهگذاری در طرحهای نوآوری و فناوری حمایت مالی میکند. این حمایتها با استفاده از منابع بانکی و اعتباری در راستای اهداف صندوق و براساس مصوبات هیئت امنا به صورت مستقیم و غیر مستقیم ارائه میشود. صندوق میتواند وظایف خود را مستقیماً یا از طریق کارگزاران انجام دهد و با تصویب هیئت امنا، واحدها و شعب تخصصی ایجاد کند.
نهادهای تأمین مالی زیست بوم فناوری و نوآوری
صندوقهای پژوهش و فناوری نهادی غیر دولتی با شخصیت حقوقی مستقل هستند که در قالب شرکت سهامی خاص/عام تأسیس شدهاند. این صندوقها با هدف تأمین مالی فعالیتهای پژوهشی و فناورانه شرکتهای نوپا، خلاق، شتابدهندهها و شرکتهای دانشبنیان تشکیل شدهاند. تأسیس این صندوقها بر اساس ماده 100 برنامه سوم توسعه اقتصادی ، ماده ۴۵ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی و مجوز کارگروه موضوع ماده ۸ آییننامه اجرایی ماده ۴۴ قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور صورت گرفته و دارای استقلال هستند.
این صندوقها به منظور ایجاد زمینههای مشارکت و سرمایهگذاری بخش غیر دولتی تأسیس شدهاند. سهم دولت در این صندوقها حداکثر ۴۹ درصد است و سیاستهای کلی بر حضور بیشتر بخش خصوصی تأکید دارد
کارگروه صندوقهای پژوهش و فناوری
بر طبق ماده ۸ آییننامه اجرایی ماده ۴۴ قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور با هدف نظارت بر فعالیت صندوقها و اعطای مجوزها تشکیل شده است.
اقدامات کلیدی دبیرخانه کارگروه:
– بازدیدهای دورهای از صندوقها
– تدوین اساسنامه نمونه و دستورالعملها
– نظارت بر عملکرد مالی و مدیریتی
– صدور و تعلیق مجوزها
– برگزاری دورههای آموزشی برای مدیران
فعالیتهای صندوقهای پژوهش و فناوری
صندوقهای پژوهش و فناوری به تأمین مالی فعالیتهای پژوهشی و فناورانه شرکتهای نوپا، خلاق و دانشبنیان میپردازند. این صندوقها از طریق سرمایهگذاری خطرپذیر، ارائه تسهیلات مالی، صدور ضمانتنامهها و جذب و مدیریت منابع مالی، حمایت مالی فراهم میکنند. همچنین، این صندوقها در ارزیابی و امکانسنجی طرحها و همکاری با نهادهای داخلی و خارجی نیز فعالیت دارند. فعالیتهای آنها بر اساس مصوبات قانونی و با هدف تشویق و حضور بیشتر بخش خصوصی انجام میشود.
ایجاد صندوقها به تبدیل سریعتر ایدهها به ثروت و تجاریسازی دستاوردهای فناورانه کمک میکند. همچنین، این صندوقها با کاهش ریسک مالی و تشویق سرمایهگذاری بخش خصوصی، عدم تمایل نهادهای سنتی را جبران میکنند.
نکته مالیاتی از کارمزد پرداختی به صندوق های نوآوری و فناوری
مطابق مصوبه هیات وزیران به شماره 811341/11 مورخ 26/۳/1395 سود و کارمزد پرداختی به صندوقهای نوآوری و شکوفایی و صندوقهای پژوهش و فناوری غیردولتی جزو هزینههای قابل قبول مالیاتی محسوب میشود
کلام آخر
صندوقهای نوآوری و شکوفایی و صندوقهای پژوهش و فناوری نقش حیاتی در توسعه علمی و فناوری کشور دارند. این صندوقها با ارائه حمایتهای مالی و تسهیلات لازم به پژوهشگران و فناوران، بستری مناسب برای رشد و توسعه ایدههای نوآورانه فراهم میکنند. سرمایهگذاری در این صندوقها به توسعه اقتصاد دانشبنیان و تجاریسازی دستاوردهای فناورانه کمک میکند.
ممنون که در این مقاله تا پایان ما را همراهی نمودید. شما عزیزان می توانید شنونده پادکست این مقاله از طریق زیر باشید.
اگر در این حوزه سؤالاتی دارید میتوانید در قسمت کامنتها بپرسید و یا از خدمات مشاوره مالیاتی آنلاین، تلفنی و حضوری آریاز حساب استفاده کنید