داستان شرکتهای دانش بنیان با نگاه مالیاتی
داستان شرکتهای دانش بنیان با نگاه مالیاتی آغاز میشود از جایی که این نوع شرکتها، به عنوان نیروی محرکه اقتصاد نوآور و توسعهپذیر، با چالشها و فرصتهای مالیاتی خاص خود رو به رو هستند. این شرکتها که معمولاً در عرصههای فناوری و تحقیق و توسعه فعالیت میکنند، با برخورداری از تسهیلات و معافیتهای مالیاتی میتوانند مسیر رشد و نوآوری را هموارتر سازند. اما آشنایی با قوانین مالیاتی مخصوص به شرکتهای دانش بنیان، نیازمند بررسی دقیق و درک صحیح از شرایط خاص این شرکتهاست. در این مقاله به بررسی قوانین، معافیتها و نحوه تعامل شرکتهای دانش بنیان با سیستم مالیاتی خواهیم پرداخت و نکات مهمی را که هر کارآفرین و مدیر این نوع شرکتها باید بداند، مطرح خواهیم کرد.
شرکت دانش بنیان
شرکت یا مؤسسه خصوصی است که به منظور هم افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور، تحقق اهداف علمی و اقتصادی (شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری) و تجاریسازی نتایج تحقیق و توسعه (شامل طراحی و تولید کالاها و خدمات) در حوزه فناوریهای برتر نسبت به تراز متوسط فناوریهای موجود در کشور و با ارزش افزوده بالا و براساس معیارهای مورد نظر این آییننامه، به تأیید کار گروه میرسد.
محصولات شرکت شما باید بهطور جداگانه از سوی کارگزاران و دبیرخانه تخصصی معاونت توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری ارزیابی شوند. در صورتی که معیارهای مدنظر آییننامههای ارزیابی را کسب کنید، شرکت شما دانش بنیان محسوب خواهد شد.
اگر میخواهید مالیات ندهید و در عین حال خلاقیت خود را به رخ بکشید کافیست محصولات خود را نوآورانه و فناورانه بسازید. محصولات شما میتوانند دانش بنیان شوند و از معافیتهای مالیاتی بهرهمند شوند.
مالیات را فراموش کنید و آن را صرف تحقیق و توسعه کنید، اگر محصولات شما دانش بنیان شود، میتوانید از معافیتهای مالیاتی بهرهمند بشید.
انواع شرکتهای دانش بنیان
انواع شرکتهای دانش بنیان بهطور کلی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها و شرایط خاص خود را دارند. شرکتهای نوپا، که معمولاً در مراحل ابتدایی تأسیس قرار دارند، با تمرکز بر تحقیق و توسعه، تلاش میکنند به ابتکارات نوآورانه دست یابند و بازار جدیدی را ایجاد کنند. شرکتهای نوآور، در مرحلهای هستند که توانستهاند محصولات یا خدماتی جدید و متفاوت را به بازار عرضه کنند و به دنبال ارتقاء و تجاریسازی ایدههای خود هستند. در نهایت، شرکتهای فناور، که در مراحل پیشرفتهتری از توسعه قرار دارند، به تولید و تجاریسازی فناوریهای پیشرفته پرداخته و نقش مهمی در تحول صنعتی و علمی ایفا میکنند. هرکدام از این دستهها با توجه به نیازها و چالشهای خاص خود، مسیر متفاوتی را در راستای رشد و بهرهبرداری از تسهیلات دانش بنیان طی میکنند.
شرکتهای دانش بنیان نوپا
شرکتشرکت های فعال در حوزه تحقیق، طراحی و توسعه کالاها و خدمات فناورانه که هنوز از نظر کسب و کاری و اقتصادی به بلوغ کافی دست پیدا نکردهاند و درآمد عملیاتی شرکت در آخرین اظهارنامه مالیاتی شرکت کمتر از 50 میلیارد ریال باشد. همچنین شرکت برنامه رشد خود را ارائه نموده و در فرآیند ارزیابی به تایید دبیرخانه تخصصی ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکتهای متقاضی دانشبنیان برساند.
شرکتهای دانش بنیان نوآور
شرکت های فعال در حوزه تولید و توسعه کالاها و خدمات فناورانه و نوآورانه که از نظر کسب و کاری و اقتصادی به بلوغ کافی دست پیدا کرده اند.درآمد عملیاتی در آخرین اظهارنامه مالیاتی شرکت باید بیش از 50 میلیارد ریال باشد شرکت دانش بنیان باید برنامه رشد خود را ارائه کند و گزارش پیشرفت آن را به صورت سالانه به تایید دبیرخانه تخصصی ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکتهای متقاضی دانش بنیان برساند. سهم فروش کالاها/خدمات دانش بنیان شرکت از فروش کل شرکت کمتر از 50 درصد باشد.
شرکتهای دانش بنیان فناور
شرکت های فعال در حوزه تولید و توسعه کالاها و خدمات فناورانه که از نظر کسب و کاری و اقتصادی به بلوغ کافی دست پیدا کرده انددرآمد عملیاتی در آخرین اظهارنامه مالیاتی شرکت باید بیش از 50 میلیارد ریال باشد. شرکت باید حداقل 10 نفر نیروی بیمه شده تمام وقت داشته باشد. سهم فروش کالاها/خدمات دانش بنیان شرکت از فروش کل حداقل 50 درصد باشد شرکت باید برنامه رشد خود را ارائه کند و گزارش پیشرفت آن را به صورت سالانه به تایید دبیرخانه تخصصی ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت های متقاضی دانشبنیان برساند.

حمایتهای مالیاتی شرکتهای دانش بنیان
حمایتهای مالیاتی شرکتهای دانش بنیان بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی دولت برای تشویق نوآوری و توسعه فناوری، شامل تسهیلات و معافیتهایی است که این شرکتها میتوانند از آن بهرهمند شوند. یکی از مهمترین این حمایتها، اعتبار مالیاتی است که به شرکتهای دانش بنیان اجازه میدهد بخشی از هزینههای خود را از طریق کاهش مالیات پرداختی جبران کنند. همچنین، اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، به شرکتها این امکان را میدهد که هزینههای مرتبط با فعالیتهای تحقیقاتی و توسعهای خود را در قالب اعتبار مالیاتی دریافت کنند، که این امر میتواند بهطور قابل توجهی فشار مالی را کاهش دهد و به رشد و توسعه بیشتر فناوریهای نوین کمک کند.
معافیتهای مالیاتی شرکتهای دانش بنیان
طبق ماده ۳ قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تجاریسازی نوآوریها و اختراعات، این شرکتها از معافیت پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض صادراتی به مدت پانزده سال برخوردار هستند.
شرکتهای دانش بنیان نوپا برای فروش محصولات دانش بنیان خود تاسقف حدنصاب درآمد این نوع شرکتها در حال حاضر 5 میلیارد تومان از مالیات موضوع ماده (105) قانون مالیاتهای مستقیم معاف هستند.
شرکتهای دانشبنیان نوآور و فناور میتوانند برای محصولات دانشبنیان سطح 1 حداکثر تا مبلغ ۱۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان (ده میلیارد تومان) از مالیات عملکرد خود از معافیت استفاده کنند.
اعتبار مالیاتی
قانون جهش تولید دانش بنیان امکانات بینظیری را برای صنایع مختلف به ارمغان آورده است. حتی اگر تیم حرفهای برای ساخت محصول ندارید، میتوانید کار را به یک شرکت دانشبنیان یا دانشگاه واگذار کنید و هزینههای تحقیق و توسعه شما به عنوان اعتبار مالیاتی پذیرفته میشود و از مالیات آن سال یا سالهای بعد قابل کسر است. همچنین، با خرید سهام یک شرکت دانشبنیان میتوانید پول مالیات خود را به دارایی تبدیل کنید. در این مسیر، یک وکیل مالیاتی میتواند شما را در بهرهبرداری از این تسهیلات مالیاتی و اطمینان از رعایت قوانین مربوطه راهنمایی کند.
اعتبار مالیاتی برای اولین بار در قانون جهش تولید دانش بنیان مطرح شد و دو حالت دارد:
1. اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه
2. اعتبار مالیاتی سرمایهگذاری
متن کامل بخشنامههای مرتبط شرکتهای دانش بنیان را در کتاب شرکتهای دانش بنیان و پارکهای علم و فناوری با نگاهی بر قوانین مالی و مالیاتی میتوانید مشاهده کنید.

اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه
شرکتهای دانشبنیان و حتی شرکتهای غیردانشبنیان میتوانند از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه استفاده کنند. البته به شرطی که پروانه بهرهبرداری یا مجوز فعالیت از وزارتخانهها و نهادهای ذیربط داشته باشند.
وقتی که شما برای فعالیتهای تحقیق و توسعه هزینه میکنید، معادل هزینه انجام شده آن (در صورت احراز شرایط آییننامه و دستورالعملهای موجود ) به عنوان اعتبار مالیاتی، با قابلیت انتقال به سالهای بعد لحاظ شده و معادل آن از مالیات قطعی شده سال انجام هزینه یا سال های بعد قابل کسر است.
یعنی در واقع، میتوانید هزینههای دیروزتان را برای مالیاتهای فردا خرج کنید.
اعتبار مالیاتی سرمایهگذاری: برای این نوع اعتبار دو حالت مختلف وجود درد:
حالت اول
اگر شرکتهای پذیرفته شده در
- بورس تهران
- یا بازار اول و دوم فرابورس ایران
- یا شرکتهای که سرمایه ثبتی آنها به میزان حداقل یک سی ام سرمایه صندوق نوآوری وشکوفایی است(در حال حاضر سرمایه صندوق نو آوری و شکوفایی معادل 10 همت است)
1- شرکتها و مؤسسات دانش بنیان
2- مؤسسات فناور مستقر در پارکهای علم و فناوری سرمایهگذاری مستقیم کنند، حداکثر تا 30 درصد سرمایهگذاری مستقیم (در صورت احراز شرایط آییننامه و دستورالعملهای موجود) به عنوان اعتبار مالیاتی سرمایهگذاری برای آنها لحاظ می گردد .
این یک معامله برد-برد است! هم کیف پولتان خوشحال میشود و هم علم و فناوری پیشرفت میکند. چه چیزی بهتر از این؟
حالت دوم
اگر شرکتهای پذیرفته شده در
- بورس تهران
- یا بازار اول و دوم فرابورس ایران
- یا شرکتهای که سرمایه ثبتی آنها به میزان حداقل یک سی ام سرمایه صندوق نوآوری وشکوفایی است(در حال حاضر سرمایه صندوق نو آوری و شکوفایی معادل 10 همت است)
بهصورت غیر مستقیم در صندوقهایی که فعالیت آنها تامین مالی فناوری و نوآوری و فعالیتهای دانشبنیان است (مثل : صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق های پژوهش و فناوری،VC ها و CVC ها و PE ها ) ، سرمایهگذاری کنند و این صندوقها به عنوان واسط در طرحهای شرکتهای دانشبنیان و واحدهای فناور پارکهای علم و فناوری سرمایهگذاری کنند، معادل این سرمایهگذاری غیر مستقیم (در صورت احراز شرایط آییننامه و دستورالعملهای موجود) به عنوان اعتبار مالیاتی سرمایهگذاری پذیرفته خواهد شد.
با توجه به وجود قوانین و دستورالعملهای متعدد شرکتهای دانش بنیان میتوانند با تکیه بر فناوری از حمایتهای متنوعی در کشور برخوردار گردند. این شرکتها شامل بر اساس آخرین آیین نامه ارزیابی شرکت ها و موسسات دانش بنیان در سه دسته نوپا، نوآور و فناور تقسیم بندی شده هدف این حمایتها تقویت نوآوری و تحقیق و توسعه در کشور است.
ممنون که در این مقاله تا پایان ما را همراهی نمودید. شما عزیزان می توانید شنونده پادکست این مقاله از طریق castbox و telegram باشید.
اگر در این حوزه سؤالاتی دارید میتوانید در قسمت کامنتها بپرسید و یا از خدمات مشاوره مالیاتی آنلاین، تلفنی و حضوری آریاز حساب استفاده کنید.